- Giới thiệu chung về Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (CT GDPT 2018)
- Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo đáp ứng yêu cầu công nghiệp hoá, hiện đại hoá trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
- Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.
- Quyết định số 404/QĐ-TTg ngày 27/3/2015 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông, Bộ Giáo dục và Đoà tạo tổ chức xây dựng Chương trình 2018.
- Nghị quyết số 51/2017/QH14 ngày 21/11/2017 của Quốc hội điều chỉnh lộ trình thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới theo Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày 28/11/2014 của Quốc hội về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.
- Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Chương trình giáo dục phổ thông 2018;
- Kế hoạch 263/KH-BGDĐT ngày 29/3/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Chi tiết hoạt động bồi dưỡng giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018;
- Văn bản số 3197/BGDĐT-GDTrH ngày 29/7/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về điều chỉnh Kế hoạch số 263/KH-BGDĐT;
- Công văn số 3587/ BGDĐT-GDTrH ngày 20/8/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo V/v lựa chọn và tổ chức tập huấn giáo viên cốt cán và cán bộ quản lí cơ sở giáo dục phổ thông cốt cán;
- Kế hoạch số 3308/KH-UBND ngày 12/8/2019 của Ủy ban nhân dân Thành phố về Triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018;
Thứ nhất: Chương trình và Sách giáo khoa hiện hành theo Nghị quyết số 40/2000/QH10 đã được triển khai trong toàn quốc từ 2002 đến nay. Mặc dù Chương trình và Sách giáo khoa hiện hành có nhiều ưu điểm so với trước đó, nhưng trước yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; trước sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ và khoa học giáo dục; trước những đòi hỏi hội nhập quốc tế, Chương trình và Sách giáo khoa hiện hành khó đáp ứng yêu cầu của đất nước trong giai đoạn mới.
Thứ hai: Xu thế phát triển Chương trình và Sách giáo khoa của thế giới thay đổi rất nhanh; có nhiều thành tựu mới của khoa học giáo dục cần được bổ sung kịp thời vào chương trình giáo dục. Đầu thế kỉ XXI nhiều nước có nền giáo dục phát triển đã chuyển hướng từ chương trình coi trọng nội dung giáo dục sang chương trình coi trọng phát triển năng lực người học. Chương trình giáo dục Việt Nam cần đổi mới để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.
CT GDPT 2018 là căn cứ quản lí chất lượng GDPT; đồng thời là cam kết của Nhà nước nhằm bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở GDPT.
CT GDPT 2018 được xây dựng trên cơ sở quan điểm của Đảng, Nhà nước về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đào tạo; kế thừa và phát triển những ưu điểm của các CT GDPT 2018 đã có của Việt Nam, đồng thời tiếp thu thành tựu nghiên cứu về khoa học giáo dục và kinh nghiệm xây dựng chương trình theo mô hình phát triển năng lực của những nền giáo dục tiên tiến trên thế giới; gắn với nhu cầu phát triển của đất nước…
CT GDPT 2018 bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực người học thông qua nội dung giáo dục với những kiến thức, kĩ năng cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hoà đức, trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để giải quyết vấn đề trong học tập và đời sống; tích hợp cao ở các lớp học dưới, phân hoá dần ở các lớp học trên; thông qua các phương pháp, hình thức tổ chức giáo dục phát huy tính chủ động và tiềm năng của mỗi HS, các phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu giáo dục và phương pháp giáo dục để đạt được mục tiêu đó.
CT GDPT 2018 bảo đảm kết nối chặt chẽ giữa các lớp học, cấp học với nhau và liên thông với CTGD mầm non, CTGD nghề nghiệp và CTGD đại học
CT GDPT được xây dựng theo hướng mở.
Quan điểm chung
Phù hợp với thực tế của địa phương và kế thừa trên thực trạng hiện có. Một chương trình, mỗi môn học có thể có nhiều sách giáo khoa.
Lộ trình triển khai: thực hiện theo Nghị quyết 51 của Quốc hội: năm học 2020 – 2021 ở lớp 1; năm học 2021 – 2022 ở lớp 2; năm học 2022 – 2023 ở lớp 3; năm học 2023 – 2024 ở lớp 4; năm học 2024 – 2025 ở lớp 5
- 3.2.Mục tiêu chương trình
Chương trình giáo dục phổ thông cụ thể hoá mục tiêu giáo dục phổ thông, giúp học sinh làm chủ kiến thức phổ thông, biết vận dụng hiệu quả kiến thức, kĩ năng đã học vào đời sống và tự học suốt đời, có định hướng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, biết xây dựng và phát triển hài hoà các mối quan hệ xã hội, có cá tính, nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú, nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại.
- 3.3.Cấu trúc chương trình
Chương trình GDPT 2018 bao gồm Chương trình tổng thể và Chương trình môn học/hoạt động giáo dục.
Chương trình giáo dục phổ thông hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất chủ yếu sau: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm.
Chương trình giáo dục phổ thông hình thành và phát triển cho học sinh những năng lực cốt lõi sau:
- Những năng lực chung được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;
- Những năng lực đặc thù được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất.
Bên cạnh việc hình thành, phát triển các năng lực cốt lõi còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu của học sinh.
Chương trình giáo dục phổ thông được chia thành hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ bản (từ lớp 1 đến lớp 9) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (từ lớp 10 đến lớp 12).
Thời gian thực học trong một năm học tương đương 35 tuần. Tổ chức dạy học 1 buổi/ngày (trung học cở sở/trung học phổ thông) và 2 buổi/ngày (đối với tiểu học) đều phải thực hiện nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước.
- 3.4.Nội dung của Chương trình giáo dục tiểu học 2018(Phụ lục)
3.4.1. Môn học và hoạt động giáo dục bắt buộc đối với giáo dục Tiểu học (10 môn học và 01 hoạt động)
- Gồm: Tiếng Việt; Toán; Đạo đức; Ngoại ngữ 1 (Lớp 3,4,5); Tự nhiên và xã hội (Lớp 1,2,3); Lịch sử và Địa lí (Lớp 4, 5); Khoa học (Lớp 4, 5); Tin học và Công nghệ (Lớp 3, 4, 5); Giáo dục thể chất; Nghệ thuật (Âm nhạc và Mĩ Thuật) và Hoạt động trải nghiệm (trong đó có tích hợp nội dung giáo dục của địa phương).
- Nội dung môn học Giáo dục thể chất được thiết kế thành các học phần (mô-đun); nội dung Hoạt động trải nghiệm được thiết kế thành các chủ đề; học sinh được lựa chọn học phần, chủ đề phù hợp với nguyện vọng của bản thân và khả năng tổ chức của nhà trường.
3.4.2. Các môn học tự chọn (dạy ở những nơi có đủ điều kiện dạy học và phụ huynh học sinh có nguyện vọng)
Tiếng dân tộc thiểu số (dạy từ lớp 1 đến lớp 5); Ngoại ngữ 1 (dạy ở lớp 1, 2).
- 3.5.Định hướng phương pháp giáo dục và đánh giá
Mục tiêu đánh giá: cung cấp thông tin chính xác, khách quan, có giá trị, kịp thời về mức độ đạt chuẩn chương trình của HS để hướng dẫn hoạt động học tập, điều chỉnh các hoạt động dạy học, quản lí và phát triển chương trình, bảo đảm sự tiến bộ của từng học sinh và nâng cao chất lượng GD.
Căn cứ đánh giá: các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực được quy định trong Chương trình tổng thể và Chương trình môn học.
Đối tượng đánh giá: sản phẩm và quá trình học tập, rèn luyện của học sinh.
- Mục tiêu của CT GDPT hiện hành chưa chú trọng yêu cầu phát triển năng lực và phát triển tiềm năng riêng của mỗi học sinh. Mục tiêu của CT GDPT 2018 nhấn mạnh yêu cầu phát triển năng lực, chú ý phát huy tiềm năng vốn có của mỗi HS, chú ý phát triển cả con người xã hội và con người cá nhân. Đó chính là đổi mới căn bản trong CT GDPT.
- Ngoài ra CT GDPT 2018 còn cụ thể hóa mục tiêu giáo dục thành hệ thống phẩm chất và năng lực cần đạt với những biểu hiện cụ thể theo từng cấp học. Đây là điểm mới mà các CTGD lần trước chưa chú trọng tới.
- CTGDPT mới là chương trình mở, theo đó địa phương, nhà trường, giáo viên có nhiều quyền và trách nhiệm hơn trong quá trình phát triển, triển khai chương trình giáo dục cho phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tiễn.
- Chương trình GDPT mới ở cấp tiểu học thực hiện dạy học 2 buổi/ngày, mỗi ngày bố trí không quá 7 tiết học, mỗi tiết 35 phút.
- Hai môn học Tiếng Anh và Tin học chuyển từ tự chọn thành môn học bắt buộc.
Nhận xét chung
So với Chương trình hiện hành, Chương trình 2018 có ít môn học hơn do thực hiện chủ trương tích hợp cao ở các lớp dưới. Tuy nhiên, Chương trình 2018 có thêm 2 môn học mới là Ngoại ngữ 1; Tin học và Công nghệ. Đối với một số quận/huyện, việc bổ sung giáo viên Tin học và Tiếng Anh là thách thức không nhỏ, nhất là trong tình hình tinh giản biên chế và khó khăn trong tuyển dụng như hiện nay. Chương trình 2018 là chương trình học 2 buổi/ngày, do đó số tiết học trong một năm học đều tăng lên.
Định hướng chung của đổi mới chương trình là hướng đến phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh. Theo đó, học sinh cần tích cực, chủ động tham gia các hoạt động học tập; được tìm tòi, khám phá; được làm việc độc lập, hợp tác, trao đổi theo nhóm hay lớp, trong đó các em được tạo điều kiện để tự mình thực hiện nhiệm vụ học tập và trải nghiệm thực tế. Tăng cường “tương tác” (giữa: học sinh - giáo viên; học sinh – học sinh; học sinh – Thiết bị dạy học; học sinh – môi trường nơi các em sinh sống; ...). Các em được tạo cơ hội bộc lộ, phát huy tiềm năng và những kiến thức, kĩ năng đã tích lũy được để phát triển. Dạy học hướng tới đáp ứng nhu cầu phát triển của từng cá nhân học sinh được chú trọng.
- Tổ chức triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và sách giáo khoa lớp
- Các văn bản Sở Giáo dục và Đào tạo đã triển khai thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
- Kế hoạch số 3253 /KH-UBND ngày 13/9/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh về Triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018;
- Công văn số 1318/GDĐT-TH ngày 24/4/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh về hướng dẫn triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông.
- Kế hoạch số 1786/KH-GDĐT-CTTT ngày 27 tháng 5 năm 2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Tổ chức hoạt động hè năm 2019 của Ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh.
- Kế hoạch số 2963/KH-GDĐT-TC ngày 23 tháng 8 năm 2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh Bồi dưỡng thường xuyên cho cán bộ quản lý, giáo viên mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên năm học 2019-2020.
- Kế hoạch số 3126/KH-GDDT-TH ngày 05/9/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo tập huấn, bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý Tiểu học thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018;
- Công văn số 3445/GDĐT-TH ngày 26/09/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh về hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất học sinh.
- Công văn số 3446/GDĐT-TH ngày 26/09/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh về hướng dẫn thực hiện nội dung hoạt động trải nghiệm ở cấp tiểu học trong chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ năm học 2020-2021
- Công văn số 3496/GDĐT-TH ngày 30/09/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh về hướng dẫn tổ chức dạy học môn tin học và tổ chức hoạt động giáo dục tin học cấp tiểu học năm học 2019-2020.
- Công văn số 3674/GDĐT-TH ngày 09/10/2019 của Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh V/v hướng dẫn chuẩn bị tổ chức dạy học đối với lớp 1 năm học 2020-2021.
- Những công việc Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức triển khai thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
2.1. Những công việc đã thực hiện
- Tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành Kế hoạch số 3308/KH-UBND ngày 12/8/2019 về Triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018
- Tổ chức triển khai Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
- Tổ chức xây dựng kế hoạch việc biên soạn và thực hiện nội dung giáo dục địa phương trong CT GDPT 2018.
- Chuẩn bị nghiên cứu tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố về việc lựa chọn SGK theo CTGD PT năm 2018 sau khi Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố kết quả thẩm định và hướng dẫn lựa chọn SGK.
- Học kì 2 năm học 2018-2019, Sở đã chỉ đạo, hướng dẫn các trường tiểu học giới thiệu Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Ban hành Chương trình giáo dục phổ thông 2018 cho tất cả các trường Tiểu học nghiên cứu và tổ chức cho CBQL, GV tự nghiên cứu trước, thảo luận năm bắt các nội dung của chương trình.
+ Vào các ngày 01 & 02/8/2019; 06 & 07/8/2019: Sở đã tổ chức tập huấn Chương trình tổng thể và chương trình các môn học cho tất cả Hiệu trưởng các trường Tiểu học toàn thành phố.
+ Triển khai và ban hành các văn bản hướng dẫn của Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện theo kế hoạch và công văn của Bộ Giáo dục và Đào tạo đến các đơn vị cơ sở giáo dục (phụ lục đính kèm)
-Chuẩn bị kế hoạch bồi dững, tập huấn đại trà cho tất cả giáo viên tiểu học, ưu tiên cho giáo viên lớp 1 trong thời gian tới theo chỉ đạo của Bộ GD ĐT
2.2.Chuẩn bị Đội ngũ
- Tích cực chuẩn bị đội ngũ giáo viên và CBQL cơ sở giáo dục thực hiện CTGDPT 2018.
- Số lượng giáo viên toàn thành phố hiện nay có 21.508 giáo viên (trong đó công lập là 19.775):
- Tỉ lệ giáo viên tiểu học/lớp: 1,3 hiện chưa đáp ứng đủ để tổ chức dạy đủ các môn học và dạy học 2 buổi/ngày đối với bậc Tiểu học.
+ Khi thực hiện dạy học 2 buổi/ngày thì dự kiến số giáo viên sẽ tăng, đảm bảo ít nhất 01 giáo viên dạy nhiều môn/lớp.
- Số giáo viên đạt chuẩn đào tạo và trên chuẩn theo Luật Giáo dục 2019, đạt 83%,
(trong đó công lập 74%).
Số học sinh toàn thành phố 653.789 học sinh (trong đó công lập 630.647)
- Phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh bồi dưỡng đội ngũ Giáo viên cốt cán để chuẩn bị công tác triển khai đến đại trà cho tất cả giáo viên toàn thành phố. Đảm bảo 100% cán bộ quản lý, giáo viên được tập huấn, bồi dưỡng và hoàn thành chương trình bồi dưỡng theo hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo khi bắt đầu triển khai áp dụng chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông 2018, đạt kết quả và được cơ sở bồi dưỡng cấp giấy chứng nhận hoàn thành bồi dưỡng.
- Trưởng phòng GDĐT, Tổ trưởng chuyên môn cốt cán đã tham gia lớp tập huấn, bồi dưỡng do Bộ Giáo dục và Đào tổ chức về triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018
2.3.Chuẩn bị cở sở vật chất và trang thiết bị
- Triển khai Thông tư 05/2019/TT-BGDĐT ngày 05/4/2019 về danh mục TBDH tối thiểu lớp 1 đến các đơn vị để có kế hoạch chuẩn bị triển khai thực hiện.
- Chỉ đạo các Phòng Giáo dục và Đào tạo tham mưu với Ủy ban nhân dân các Quận/Huyện xây dựng kế hoạch cân đối, huy động các nguồn lực hỗ trợ để ưu tiên đầu tư xây dựng các hạng mục công trình nhằm đảm bảo các điều kiện CSVC thực hiện CTGDPT 2018 theo Công văn số 428/BGDĐT-CSVC ngày 30/01/2019 của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
- Trường Tiểu học hiện có 500 trường, trong đó số trường tiểu học công lập là 484 (tăng 04 trường so với năm học trước) và 16 trường ngoài công lập; tỉ lệ trung bình trường tiểu học/phường-xã là gần 02 trường; nhiều trường tiểu học có từ 2 đến 3 điểm trường; hiện có 16.471 lớp học (trong đó công lập là 15.357) với 15.417 phòng học.
- 68 trường tiểu học trường đạt chuẩn Quốc gia ở Thành phố, đạt 12%.
- Tỉ lệ học sinh tiểu học 2 buổi/ngày trên thành phố hiện nay đạt gần 73%.
- Hiện tại ở cấp Tiểu học tỉ lệ phòng học trung bình chung toàn Thành phố là 0,9 để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày tỉ lệ phòng học phải đạt 1,0 (1 lớp/1 phòng học), cho nên hiện nay các đơn vị chưa đáp ứng đủ số phòng học để tổ chức dạy học 2 buổi/ngày đối với bậc Tiểu học do tỉ lệ dân số cơ học tăng đột biến.
- Đánh giá chung
Thành phố Hồ Chí Minh ổn định về chính trị -xã hội, kinh tế phát triển nhanh, Đảng bộ và Chính quyền Thành phố hết sức chăm lo và sẵn sàng đầu tư cho giáo dục.
Giáo dục và Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh đã phát triển về cả quy mô về số lượng và chất lượng, góp phần nâng cao trình độ dân trí, dân sinh, tạo nguồn lực phát triển kinh tế- xã hội.
Quá trình hội nhập quốc tế sâu rộng tạo cơ hội thuận lợi để Giáo dục Thành phố tiếp cận sớm với các xu thế mới, tri thức mới từ nhiều năm qua; những mô hình giáo dục và quản lí giáo dục hiện đại; phương pháp dạy học tích cực, đẩy mạnh giáo dục theo định hướng Stem, vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn, dạy học chủ đề tích hợp theo định hướng năng lực; đánh giá kết quả học tập của HS theo chuẩn quốc tế.
Trình độ và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên được nâng cao, luôn được tập huấn và bồi dưỡng thường xuyên, đảm bảo về số lượng và không ngừng nâng cao chất lượng, từng bước đáp ứng yêu cầu đổi mới nội dung chương trình và phương pháp dạy học. Hướng dẫn sinh hoạt chuyên môn về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá; tổ chức và quản lý các hoạt động chuyên môn qua mạng và “Trường học kết nối”.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lí nhà nước và chuyên môn, nghiệp vụ, đánh giá học sinh được triển khai mạnh mẽ, thực hiện linh hoạt chế độ báo cáo nhanh bằng thư điện tử; sử dụng các hệ thống thông tin quản lý, thống kê, báo cáo theo quy định của BGDĐT.
Thực hiện các nhiệm vụ hợp tác quốc tế về lĩnh vực giáo dục và đào tạo theo phân cấp của Ủy ban nhân dân Thành phố. Hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra hoạt động của các cơ sở giáo dục này theo quy định của pháp luật.
Hệ thống trường lớp phát triển mạnh từ nội thành đến ngoại thành, vùng sâu vùng xa của Thành phố, đáp ứng được yêu cầu học tập của con em nhân dân mỗi lúc một cao hơn, công tác phổ cập giáo dục được duy trì ổn định và phát triển.
Mức độ chuẩn hóa nhà trường và trang thiết bị dạy học đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo trong giai đoạn mới từng bước được xây dựng, củng cố và sử dụng hiệu quả.
Chương trình 2018 ở cấp tiểu học thực hiện dạy học 2 buổi/ngày, mỗi ngày bố trí không quá 7 tiết học, mỗi tiết 35 phút. Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày là một trong những thách thức đối với một số quận/huyện nội ô mở rộng có tỷ lệ phòng học/lớp còn thấp, tỷ lệ giáo viên/lớp chưa đáp ứng được yêu cầu.
Nguyên nhân quận/huyện chưa tổ chức được cho học sinh học 2 buổi/ngày là khó khăn về quỹ đất, kinh phí và điều kiện sống của người dân; dân số cơ học tăng cao.
Công tác tham mưu của cán bộ quản lí giáo dục ở một số đơn vị còn gặp nhiều khó khăn, hiệu quả chưa cao, chưa phát huy được tính chủ động, tự chịu trách nhiệm và sáng tạo của người đứng đầu các cơ sở giáo dục trong quá trình triển khai thực hiện những chủ trương đổi mới của ngành.
Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của một số giáo viên chưa đồng đều; cơ cấu đội ngũ chưa hợp lí, thiếu trầm trọng giáo viên các môn chuyên như Tiếng Anh, Tin học, Âm nhạc, Mỹ thuật, Thể dục.
- Phương hướng thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông 2018
- Đội ngũ: Số lượng và cơ cấu giáo viên
Tổ chức rà soát, đánh giá thực trạng, xác định nhu cầu giáo viên ở từng môn học, lớp học, cấp học; chủ động xây dựng kế hoạch sắp xếp, bổ sung đội ngũ và phối hợp với các cơ sở đào tạo giáo viên tổ chức đào tạo, bồi dưỡng giáo viên để thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông mới, nhất là đối với các môn Tin học và Công nghệ, Ngoại ngữ,… là môn bắt buộc; việc dạy học 2 buổi/ngày
Các đơn vị cần phối hợp với Trường Đại học phù hợp để đào tạo, hoặc bồi dưỡng năng lực cho giáo viên đáp ứng CTGDPT 2018.
Tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xây dựng quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo phù hợp thực tiễn phát triển giáo dục - đào tạo của thành phố.
Đề xuất với Sở Nội vụ cần có hướng dẫn tháo gỡ việc thiếu giáo viên Tin học vì vướng quy chế tuyển dụng.
Tuyển bổ sung, sử dụng và phân công hợp lý giáo viên hiện có.
Xây dựng kế hoạch phối hợp đào tạo-bồi dưỡng giáo viên đạt chuẩn, trên chuẩn và giáo viên các bộ môn đặc thù và bắt buộc như Tiếng Anh, Tin học và Công nghệ, bổ sung thêm giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật, khắc phục tình trạng thiếu, thừa giáo viên cục bộ của những năm vừa qua.
Tiếp tục thực hiện có hiệu quả Đề án Phổ cập và Nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổ thông và chuyên nghiệp Thành phố; chú trọng bồi dưỡng nâng cao năng lực trình độ giáo viên tiếng Anh tiếp cận chuẩn quốc tế; Đề án dạy và học các môn Toán, Khoa học và Tiếng Anh tích hợp chương trình Anh và Việt Nam, tổ chức các lớp cho 100 % giáo viên dạy tiếng Anh ngành học phổ thông học lớp nâng cao năng lực giảng dạy tiếng Anh.
- Cơ sở vật chất và mạng lưới trường lớp, thiết bị dạy học
Tổ chức rà soát, quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục phổ thông. Điều chỉnh, sắp xếp để sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có; xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm bổ sung thiết bị dạy học để thực hiện chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông.
Tham mưu cấp ủy, chính quyền quan tâm đầu tư xây dựng thêm trường lớp, trang bị trang thiết bị hiện đại cuốn chiếu theo lộ trình đổi mới, đảo đảm sĩ số lớp học theo quy định, bố trí lớp học phù hợp với yêu cầu; Thực hiện xã hội hóa giáo dục; gắn giáo dục nhà trường với thực hiện đổi mới tổ chức, quản trị hoạt động giáo dục.
Triển khai Kế hoạch thực hiện Đề án đảm bảo cơ sở vật chất cho chương trình giáo dục phổ thông mới giai đoạn 2017 - 2025. Kiên cố hóa trường, lớp học và đầu tư xây dựng phòng học. Xây dựng bổ sung phòng học, phòng chức năng (giáo dục thể chất, giáo dục nghệ thuật, tin học, ngoại ngữ, thiết bị giáo dục, hỗ trợ giáo dục khuyết tật học hòa nhập); phòng thư viện. Mua sắm bổ sung thiết bị dạy học tối thiểu khối lớp, bộ bàn ghế hai chỗ ngồi; máy tính; thiết bị phòng học ngoại ngữ, tin học,…
Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể mới theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo;
- Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng
Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hóa, trên chuẩn đối với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên về quản lý nhà nước, quản lý giáo dục và chuyên môn nghiệp vụ. Chủ động tổ chức liên kết với các trường Đại học Sư phạm thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Sài Gòn… mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng chuẩn hoá và trên chuẩn cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên các ngành học, bậc học.
Tiếp tục thực hiện Kế hoạch về đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; Kế hoạch bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên thuộc ngành Giáo dục và Đào tạo Thành phố.
Thực hiện tốt các chính sách phát triển đội ngũ: thăng hạng chức danh nghề nghiệp, chế độ tiền lương và các phụ cấp theo lương, trợ cấp khác; đánh giá, khen thưởng nhằm nâng cao đời sống, tạo động lực cho đội ngũ nhà giáo chuyên tâm với nghề.
Tạo điều kiện để tất cả cán bộ quản lý, giáo viên (bao gồm các trường công lập và tư thục) được tham gia các đợt tập huấn năng cao năng lực quản lý, tổ chức dạy học đáp ứng yêu cầu thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đáp ứng yêu cầu đổi mới. Thực hiện đổi mới hình thức bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục trong việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông; bồi dưỡng nâng cao năng lực triển khai các nhiệm vụ cho giáo viên đáp ứng yêu cầu của vị trí việc làm; bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp giáo viên.
- 3.1.Nâng cao chất lượng quản lí trường học của Cán bộ quản lí giáo dục các cấp và Hiệu trưởng trường tiểu học.
- Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức tốt việc tập huấn cho cán bộ quản lí về CT GDPT 2018.
- Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác bồi dưỡng đáp ứng yêu cầu của chuẩn hiệu trưởng, chuẩn nghề nghiệp GV; đa dạng hóa các hình thức bồi dưỡng GV, CBQL.
- Tập huấn, bồi dưỡng nâng cao năng lực quản lí, quản trị nhà trường và Tin học, Ngoại ngữ cho đội ngũ cán bộ quản lí. Tập huấn bồi dưỡng cho Hiệu trưởng cốt cán các trường tiểu học theo triệu tập của Bộ Giáo dục và Đào tạo để triển khai đại trà.
- Tổ chức cho đội ngũ Hiệu trưởng trường phổ thông tiếp cận với các mô hình quản trị trường học theo hướng phát huy quyền tự chủ, tự lực và tự chịu trách nhiệm; năng động và sáng tạo trong đổi mới có định hướng, đảm bảo muc tiêu giáo dục và đáp ứng yêu cầu phát triển xã hội.
- Giao lưu và tham quan học tập các chương trình, công nghệ tiên tiến, hiện đại trong và ngoài nước.
- 3.2.Tổ chức bồi dưỡng giáo viên thực hiện CT GDPT 2018 và sách giáo khoa
- Phối hợp với các trường Đại học tổ chức tốt việc tập huấn cho cán bộ quản lí và giáo viên cốt cán về CT GDPT 2018.
- Tiến độ tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy học thực hiện CTGDPT 2018
Giai đoạn 1: từ năm 2019 đến tháng 6 năm 2020
Sở giáo dục và Đào tạo phối hợp với các trường Đại học tổ chức các khóa bồi dưỡng cán bộ quản lý, giáo viên đảm bảo thực hiện được chương trình phổ thông 2018. Cơ bản hoàn thành các khóa đào tạo bồi dưỡng giáo viên dạy lóp 1.
Giai đoạn 2: từ tháng 6 năm 2020 đến tháng 6 năm 2021
Hoàn thành các khóa đào tạo bồi dưỡng giáo viên dạy lớp 2.
Giai đoạn 3: từ tháng 6 năm 2021 đến tháng 6 năm 2022
Hoàn thành các khóa đào tạo bồi dưỡng giáo viên dạy lóp 3.
Giai đoạn 4: từ tháng 6 năm 2022 đến tháng 7 năm 2023
Hoàn thành các khóa đào tạo bồi dưỡng giáo viên giáo viên dạy lớp 4, lớp 5.
Nguồn kinh phí: xây dựng kế hoạch tham mưu UBND dự toán nguồn ngân sách nhà nước để tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cán bộ quản lý và giáo viên về chương trình, sách giáo khoa Giáo dục phổ thông theo quy định tại Điểm 1 Mục IV Kế hoạch số 3308/KH-UBND ngày 12 tháng 8 năm 2019 của Ủy ban nhân dân Thành phố về triển khai chương trình giáo dục phổ thông.
- Chú trọng việc tập huấn CT GDPT 2018 về xây dựng KHGD nhà trường; về đổi mới PPDH, KTĐG theo định hướng phát triển năng lực HS; về xây dựng nội dung giáo dục địa phương…
- Khuyến khích các trường phối hợp với cơ sở đao tạo, bồi dưỡng tổ chức BDTX đối với giáo viên; chú trọng bồi dưỡng dạy học phát triển năng lực HS.
- Tiếp tục đổi mới sinh hoạt tổ/nhóm chuyên môn trong các cơ sở giáo dục dựa trên nghiên cứu bài học. Chú trọng xây dựng đội ngũ giáo viên cốt cán trong các cơ sở giáo dục.
- Thực hiện yêu cầu dạy học phát triển năng lực, phẩm chất người học
Đổi mới chỉ đạo, tổ chức, quản trị trường học, quản lí dạy học theo CT GDPT 2018. Tổ chức thực hiện tốt các biện pháp chuyển tiếp trong thực hiện. Hiểu biết đầy đủ về năng lực và phát triển năng lực, đánh giá và xử lí đúng mối quan hệ giữa các yêu cầu đầu vào (kiến thức – kĩ năng) và các yếu tố đầu ra (Năng lực, phẩm chất, hành vi)
Tham mưu cấp ủy, chính quyền các cấp quan tâm đầu tư, trang bị trang thiết bị hiện đại cuốn chiếu theo lộ trình đổi mới, đảo đảm sĩ số lớp học theo quy định, bố trí lớp học phù hợp với yêu cầu; Thực hiện xã hội hóa giáo dục; gắn giáo dục nhà trường với thực hiện đổi mới tổ chức, quản trị hoạt động giáo dục.
Chỉ đạo việc xây dựng và nâng cao năng lực xây dựng Kế hoạch giáo dục nhà trường (chia số tiết của môn cho từng chủ đề/bài; bố trí thời khóa biểu, bố trí phòng học,..) đáp ứng nhu cầu của người học vừa bảo đảm phù hợp với điều kiện về đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất, thiết bị dạy học.
Tăng cường bồi dưỡng cán bộ quản lí, giáo viên, tổ chức tập huấn Chương trình và Sách giáo khoa cho giáo viên đại trà theo lộ trình trong quá trình thực hiện CT GDPT 2018. Tăng quyền tự chủ cho các trường học xây dựng kế hoach giáo dục; tăng cường phân cấp, phân quyền cho tổ/nhóm chuyên môn; tổ chức sinh hoạt chuyên môn thông qua nghiên cứu bài học; nhà trường.
Tiếp tục chú trọng dạy học phân hoá, dạy học cá thể, dạy học theo dự án, dạy học ngoài trời, ngoại khóa, dạy học bằng phương pháp trải nghiệm, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy và học tập các môn học theo hướng tiếp cận với chuẩn quốc tế.
Đẩy mạnh dân chủ hóa nhà trường; quan tâm, tăng cường điều kiện làm việc cho cơ sở, chú trọng xây dựng thư viện, tủ sách lớp học, nguồn học liệu mở.
Tiếp tục triển khai có hiệu quả Đề án “Phổ cập và nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổ thông và chuyên nghiệp thành phố”, Đề án “Dạy và học các môn Toán, Khoa học và tiếng Anh tích hợp chương trình Anh và Việt Nam”; tiếp tục mở rộng việc dạy Tiếng Anh và Tin học cho học sinh tiểu học từ Lớp 1 theo chuẩn quốc tế. Tăng cường tổ chức dạy tích hợp các nội dung, vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề.
- Công tác tuyên truyền, truyền thông đến cộng đồng, xã hội
Xây dựng kế hoạch truyền thông, phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo, đài địa phương, kịp thời, chủ động cung cấp thông tin để định hướng dư luận, tạo niềm tin của xã hội.
Tăng cường truyền thông, tuyên truyền, giải thích, thuyết phục xã hội bằng hiệu quả công việc của cán bộ quản lí, giáo viên, học sinh; giảm áp lực, nâng cao vị thế người cán bộ quan lí, giáo viên.
Đẩy mạnh truyền thông về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông; biểu dương kịp thời gương người tốt, việc tốt trong thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông. Tuyên truyền những kết quả đạt được để xã hội hiểu và chia sẻ, đồng thuận với các chủ trương đổi mới về giáo dục;
- Kiến nghị, đề xuất việc tổ chức thực hiện: